Haber Ekonomi Cari Açık Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Cari Açık Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Cari acik nedir nasil hesaplanir

Cari açık, bir ülkenin ithalatı ile ihracatı arasındaki dış ticaret açığı olarak açıklanabilmektedir. İthal edilen mal ve hizmetlere ödenen miktarın dışarıya ihraç edilen mal ve hizmetlerden fazla olması halinde cari açık ortaya çıkmaktadır. Dış işlemlerin ve ödeme bilançolarının ortaya çıkarılmasında etkili bir unsur olması nedeniyle cari açık ülkeler için büyük bir önem taşımaktadır. Cari açık noktasında dikkat edilmesi gereken dört temel unsur bulunmaktadır:

  • Uluslararası mal ticareti: İthalat ve ihracat yapılan mallar
  • Hizmetler hesabı: Taşımacılık, sigortacılık, turizm
  • Yatırım gelirleri hesabı: Yurtdışından elde edilen yatırım gelirleri ve yurtdışına ödenen kar payı vb.
  • Transferler hesabı: Yurtdışında çalışan vatandaşlar ve ülkede çalışan yabancılar

Her dört durum içerisinde de cari açık oluşabilmektedir. Bu kapsamda genel olarak ülkeden çıkan döviz miktarının ülkeye giren döviz miktarından daha yüksek olması durumunda cari açık olduğu söylenebilecektir. Cari açık durumunda saymış olduğumuz durumlarda gelen gelir, giderden fazla olacaktır.

Cari Açık Nedenleri Nelerdir?

Cari açık nedenleri, cari açık konusu hakkında detaylı bilgi sahibi olunabilmesi için bilinmesi gereken noktalardan bir diğeridir. Cari açık birçok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Cari açık oluşumuna neden olabilecek durumlar genel olarak şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • Döviz kurunun ülke parasına karşı aşırı yükselmiş olması
  • İthalata harcanan döviz miktarının ihracattan gelen döviz miktarından önemli oranda fazla olması
  • Ülkede enflasyonun yükselmesi
  • Yıllık bazda ihracatın azalmış olması
  • Ticaret yapılan ülkelerde yaşanan durgunluk
  • Aşırı borçlanma

Cari Açık Nasıl Hesaplanır?

Cari açık hesaplaması, cari işlemlerde denge oluşturan dört temel unsur dikkate alınarak yapılmaktadır. Sanılanın aksine cari açık oluşmasında tek etken dış ticaretin açık vermesi değildir. Yukarıda da belirtmiş olduğumuz gibi uluslararası mal ticareti, yatırım gelirleri, transferler ve hizmetler, cari açık oluşmasına neden olabilecekleri için hesaplamada dikkate alınacaktır. Cari açık hesaplamasında kullanılacak formül şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • (Uluslararası mal ticareti gelirleri + hizmet gelirleri + yatırım gelirleri + transfer gelirleri) – (Mal ithalatı giderleri + hizmet giderleri + yatırım giderleri + transfer giderleri) +/- cari transferler

Bu işlemin ardından çıkan sonucun 0’dan küçük olması durumunda ülkede cari açık olduğu söylenebilmektedir.

Cari Açık Nasıl Kapatılır?

Cari açığın kapatılması veya ülkedeki cari açığı düşürmek için denenebilecek yöntemler şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • İhraç edilen malların ithal mallardan daha değerli olması, cari açığın kapatılmasına yardımcı olmaktadır. Ülkeler genellikle ithal mallara ek vergi koyarak veya kota sınırlaması getirerek cari açığın kapatılması için önlem alma yoluna gitmektedir. Bu sayede ülkeye giren mal azalmakta veya kontrol altına alınmaktadır.
  • İhracata teşvik politikaları, cari açığın azalması için tercih edilecek bir diğer yöntemdir. Bu noktada, ülkenin küresel pazardaki rekabette yer almasının sağlanması yardımcı olacaktır.
  • İthalat odaklı politikaların azaltılması gerekmektedir.
  • Ulusal paranın değer kaybetmesi, cari açığın en önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle ulusal para değerinin geliştirilmesi cari açığın azalmasına yardımcı olmaktadır.

Cari Açık ile Dış Ticaret Açığı Arasındaki Fark Nedir?

Cari açık ile dış ticaret arasındaki farklar, cari açık konusunun net bir şekilde anlaşılması için üzerinde durulması bir diğer önemli noktadır. Dış ticaret açığı, bir ülkenin diğer ülkeler ile arasındaki mal alım – satım işlemlerindeki yani ithalat – ihracat arasındaki farktır. Cari açık ise dış ticaret hesabının yanı sıra pek çok farklı kalemden etkilenmektedir. Bu nedenle cari açık durumunun çok daha komplike olduğu söylenebilmektedir.

Yorum Yap

Yorum Yap