Borsada Açığa Satış Nedir?

Borsada açığa satış nedir, Borsada açığa satış için örnekler, Borsada açığa satış nasıl yapılır ve yasak mı gibi sorulara cevap bulacağınız makalemiz sizlerle.

Borsada Açığa Satış Nedir

Borsada açığa satış yapma, bir hisse senedi yatırımcısının kendi portföyünde bulunmayan herhangi bir hisseyi satarak kazanç elde etmesidir. Yani bu işlem, başka bir yatırımcıdan ödünç alınmış hisse ile yapılır. Kazanç elde edebilmenin temel mantığı değer artışlarına dayansa da, borsada açığa satış değerlerdeki düşüşle orantılı olarak kazanç sağlar.

Kimler Borsada Açığa Satış Yapabilir?

Aracı kurum ya da borsa hizmeti alınan banka ile bu konuya dair bir sözleşme imzalamış olan her yatırımcının açığa satış gerçekleştirmesi mümkündür. İlgili sözleşme imzalandıktan sonra, sistem üzerindeki emir gönderme penceresinin “Açığa Satış” seçeneği kullanılabilir hale gelecektir.

Bununla birlikte yatırımcılara tanınan açığa satış miktarı kendi portföyleri ile sınırlıdır. Örneğin portföyünde 10.000 TL olan bir yatırımcı, 15.000 TL ya da 20.000 TL değerinde açığa satış işlemi gerçekleştiremeyecektir.

Borsada Açığa Satış İçin Örnek

Borsa üzerinde işlem yapmaya yeni başlayan yatırımcılar ya da söz konusu satış türünü daha iyi anlamak isteyenler için şöyle bir borsada açığa satış örneği vermek mümkündür:

X Bankasına ait 1 hisse senedi lotunun değeri 10 TL olsun. Bu bankadan hisse senedi almamış olan bir yatırımcının, normal şartlar altında X Bankası senetleri üzerinden işlem emri vermesi mümkün olmaz. Fakat aracı kurum ile sözleşme imzalayıp borsada açığa satış yapma statüsü elde eden bir yatırımcı, ilgili bankanın hisse senetlerini satabilir.

Örneğin hisse fiyatları 10 TL değerindeyken 10.000 adet hisse ödünç alınıp açığa satış yapıldığında 100.000 TL elde edilir. Fakat bu durumda, işlemi yapan yatırımcının herhangi bir kazancı söz konusu olmaz çünkü hisseler kendisine ait olmayıp sadece ödünçtür. Daha sonra ilgili hissenin değeri örneğin 7 TL’ye düşecek olursa 10.000 adet hisse için güncel değer 70.000 TL olacaktır. 70.000 TL karşılığında 10.000 adet hisseyi satın alarak sahibine tekrar iade etme durumunda ise;

  • 100.000 TL – 70.000 TL = 30.000 TL kazanç elde edilmiş olur. Yani açığa satış durumunda hissenin değer kaybetmesi kazanç için temel şarttır.

Ayrıca işlem yapılan her bir gün için hisse kiralama bedeli ödeneceğini unutmamak gerekir.

Açığa Satış Yasağı Nedir?

Açığa satış yasaklaması, piyasa üzerindeki manipülasyon oranını azaltmak için uygulanır. Çünkü çok yüksek oranlarda açığa satışların meydana gelmesi, hisse senedi yatırımcılarının alacağı kararları olumsuz etkileyen bir durumdur. Örneğin bir firmanın hisseleri değer artışı yaşıyorken birden bire bu firmaya ait hisseler açığa satılmaya başladığında, yatırımcılar ilgili firma hisseleri üzerine yatırım yapmaktan vazgeçer. Böylece piyasa genelinde görülen dengesizlik dolayısıyla ciddi değer kayıpları yaşanır.

Açığa satışı devamlı bir kazanç yöntemi olarak kabul edenlerin sayısındaki önemli artışlar, piyasa üzerinde tedbir alınmasını şart hale getirmiştir. Bu tedbir de hisse senetlerinin değerlerini ve yatırımcıların planlarını korumaya yönelik olarak açığa satışın engellenmesinden ibarettir.

Açığa Satış Borsayı Nasıl Etkiler?

Açığa satışın borsaya etkisi, hisse değerleri üzerinde büyük manipülasyonlar oluşturabilmesinden dolayı önemlidir. Örneğin alış – satış tablolarında bir hissenin çok fazla açığa satış oranına sahip olduğunu gören yatırımcılar, söz konusu hisse üzerinde değer düşüşünün yaşanmasına yönelik beklentilerin yoğun olduğunu görür. Çünkü açığa satışın kazanç sağlaması ancak değer düşüşleri yaşanırsa mümkün olabilir.

Bu durum, ilgili hisseye yapılacak yatırımları azaltır. Dolayısıyla manipülasyon etkisi ile bu hisse yatırım kaybeder ve bu sebepten dolayı piyasadaki değeri ani bir şekilde düşüş gösterir. Borsada açığa satış, bu işlemi yapan yatırımcılar için yararlı olurken yapmayan yatırımcılara maddi yönden zarar verebilir.

Yorum Yap
Yazı Kaynakları

Yorum Yap